De indrukwekkende schouw van het voormalige Ellentshuis in Anloo is beland in het Drents Museum, waar hij nu in de Rode Kamer van het Ontvangershuis is te bewonderen, waar hij deel uitmaakt van het Grootste Poppenhuis van Nederland.
De ‘huizen van stand’ Vennebroek en Ellentshuis die in de 18e en 19e eeuw een zekere status verleenden zijn al lang geleden ogenschijnlijk spoorloos verdwenen. Met het project ‘Anloo aan de Aa’ wil Historisch Anloo een beeld oproepen van deze huizen van stand en het jachthuis.
Toch zijn er wel tastbare herinneringen aan dit rijke verleden. Een heel mooi voorbeeld is de ‘schoorsteenmantel’, de fraai gesneden eikenhouten schouw uit het Ellentshuis waar dit artikel over gaat. Dit voorname huis werd eind 17e eeuw gebouwd en bleef bewoond door nazaten van Coenraad Ellents tot het uiteindelijk in 1838 door de ‘erven van mejuffer M.S. Ellents voor afbraak werd verkocht, nadat de inboedel was geveild. De boeldagadvertentie geeft een indruk van de toenmalige bezittingen. De indrukwekkende schouw die het Ellentshuis rijk was wordt daarin niet afzonderlijk genoemd, maar we weten dat die is overgebracht naar logement Sissingh aan de Kerkbrink in Zuidlaren (nu restaurant Fabuleus). Van daaruit is hij beland in het Drents Museum, waar hij nu in de Rode Kamer van het Ontvangershuis is te bewonderen, waar hij deel uitmaakt van het Grootste Poppenhuis van Nederland.
Dat dit de schouw is van Coenraad Ellents en zijn vrouw Anna Geertruijd Sichterman is volkomen duidelijk; de schouw toont hun alliantiewapen: de halve maan met klaverbladen van Ellents en de eekhoorn van Sichterman. Dit wapen staat centraal in de kunstzinnig vormgegeven schouw. De beeldhouwer/houtsnijder was duidelijk een begaafd vakman. Er zijn mooi uitgewerkte details te bewonderen.
Detail van de schouw van het Ellentshuis: het alliantiewapen Ellents-Sichterman.
We weten wie deze vakman was. Dat was Jan de Rijk, in 1661 geboren en gedoopt in Enkhuizen. Je komt zijn werk op verrassend veel plaatsen tegenkomen. Bijvoorbeeld in Groningen, in de Der Aa-kerk, de nieuwe Kerk, het Provinciehuis en het Stadhuis. En ook in de Magnuskerk in Anloo. Op de familiebank van Gerard Coenraad Ellents (zoon van Coenraad en Anna Geertruijd) en zijn vrouw Engelina Jullens zien we diens alliantiewapen met de vogel van Jullens.
Details van houtsnijwerk van Jan de Rijk: links de schouw van het Ellentshuis, rechts het alliantiewapen Ellents-Jullens in de familiebank in de Magnuskerk.
Bij al dat moois neemt de schouw van Ellents zeker een belangrijke plaats in. We kunnen een bezoek aan het Drents Museum aanbevelen; en wat dat extra de moeite waard maakt is dat een miniatuurversie deze schouw te zien is, in een van de kamers van het toch al zeer bezienswaardige echte poppenhuis van Rolina van Lier, de vrouw van de hoogste belastingbaas in Drenthe. En om het helemaal af te ronden: ook in een kleiner poppenhuis voor de kinderen.
Het poppenhuis in het Drents Museum van de Rolina van Lier, de echtgenote van Johannes van Lier, de ‘hoogste baas van de belastingen in Drenthe’. In de kamer linksboven een miniatuur van de schouw van Ellents.
In 1836 werd het Ellentshuis voor afbraak verkocht. De boeldagadvertentie geeft een indruk van de toenmalige bezittingen.
Verder lezen:
Jan de Rijk, een bekwaam houtsnijder
Het Ellentshuis in Anloo
Huizen van stand
Startpagina Anloo aan de Aa
